جستار

طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی / صدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست دیباچه شاید کمتر اندیشمندی باشد که در مسیر تأملات اخلاقی، خطر مهلک مستتر در جامه‌ی خیر را نیازموده باشد. و البته شاید یکی از ظریف‌ترین صور خودفریبی در ساحت اخلاق، آن باشد که آدمی پندارد چون صورت یک فعل در ظاهر نیکو و شرعی در معنای خاص و عام است، لزوماً این مشروعیت دالّ بر سیرت پاک آن و طهارت سرچشمه‌ی آن نیز هست....

مقدمه سابقاً درباب فلسفه سیاسیی که در دوران محنت و دشواری به اذهان اندیشمند نفوذ می‌کند نوشته‌ام. خلاصه کلام اینست که در دوران جنگ و خونریزی و بی‌نظمی، اندیشمند اهل آمال و آرزوهای رؤیایی، به دوران خون‌بار اما منظم پیشین فکر می‌کند و با خود می‌گوید چه کردیم که چنین شد؟ بنگرید اهل مشروطه خودمان را که در نهایت به کمتر از رضاخان رضا ندادند و نتیجتاً سلطنت مشروطه را که به چنگ و دندان و خون بدست آورده بودند، به حکومت مطلقة سلطانی مبدل ساختند....